હિમાચલ પ્રદેશમાં વરસાદમાં છત અને છત્રી સાથે એચઆરટીસી બસ ચલાવતા ડ્રાઈવરનો વીડિયો દેશભરમાં વાયરલ થયો છે. આ વીડિયોએ એચઆરટીસી મેનેજમેન્ટ પર પણ સવાલ ઉભા કર્યા છે. છેવટે એચઆરટીસીની બસોની હાલત આટલી ખરાબ કેવી રીતે છે, બધા એક જ સવાલ પૂછી રહ્યા છે.
હિમાચલ પ્રદેશ રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશનની આર્થિક સ્થિતિ કથળી રહી છે. કોર્પોરેશન પર નુકસાનનો બોજ ૨૩૦૦ કરોડ રૂપિયાને વટાવી ગયો છે. સૌથી મોટું પીએસયુ એટલે કે જાહેર ક્ષેત્રનું ઉપક્રમ રાજ્ય વિદ્યુત બોર્ડ છે.
માસિક અનુદાન
કોર્પોરેશન પર લોન અને ઓવરડ્રાફ્ટ પણ દર વર્ષે વધી રહ્યા છે. રાજ્ય સરકાર કોર્પોરેશનને દર મહિને ૫૫ થી ૬૦ કરોડ રૂપિયાની ગ્રાન્ટ આપે છે. વાર્ષિક ૬૫૦ થી ૭૦૦ કરોડ રૂપિયાની ગ્રાન્ટ બહાર પાડવામાં આવે છે.
પગાર અને પેન્શન
હાલમાં એચઆરટીસીમાં ૧૦૮૫૩ કર્મચારીઓ કામ કરી રહ્યા છે. શરત એ છે કે કોર્પોરેશન તેના કર્મચારીઓને ૧ લી તારીખે પગાર ચૂકવી શકશે નહીં. છેલ્લા બે વર્ષમાં પેન્શનરોને સમયસર પેન્શન મળ્યું નથી. દર મહિનાની ૨૦ તારીખ પછી પેન્શન આપવામાં આવે છે.
દર વર્ષે વધતી જતી ખોટ
2023 માં, 31 માર્ચ સુધીમાં એચઆરટીસીનું કુલ નુકસાન 1966 કરોડ હતું, જે 31 માર્ચ, 2024 સુધીમાં વધીને 2119 કરોડ થઈ ગયું છે. અત્યાર સુધીમાં આ કોર્પોરેશનને 2300 કરોડનું નુકસાન પાર થઈ ગયું છે.
નુકસાનના કારણો શું છે?
હિમાચલ પ્રદેશ રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશને મોટાભાગના નુકસાનમાં ચાલતા રૂટ ચલાવવા પડે છે જેથી લોકોને બસની સુવિધા મળી શકે. 28 કેટેગરી છે, જેને બસ ભાડામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. મહિલાઓ માટે 50 ટકા બસ ભાડામાં છૂટની જોગવાઈ છે.
નુકસાનના કારણે બસોમાં ઘટાડો થઈ રહ્યો છે
કોર્પોરેશન પાસે લગભગ ૩૨૦૦ બસો છે. નુકસાનના કારણે, કોર્પોરેશન તેના કાફલામાં સતત ઘટાડો કરી રહ્યું છે. હાલમાં, 297 ઇ-બસોનો પુરવઠો લગભગ છ મહિનાથી પેન્ડિંગ છે.
સરકાર પર વધતી નિર્ભરતા
વર્ષોથી, એચઆરટીસી મેનેજમેન્ટની આવક સતત ઘટી રહી છે. અનુદાન પર નિર્ભરતા વધી છે. સરકાર દર વર્ષે એચઆરટીસીને ૭૩૩ કરોડ રૂપિયાથી લઈને ૭૫૦ કરોડ રૂપિયા સુધીની ગ્રાન્ટ આપી રહી છે. સ્થિતિ એવી છે કે પગાર અને પેન્શન આપવા માટે પણ અનુદાનની જરૂર પડે છે.
