શું ભારતમાં પિતૃત્વ રજા મળશે?

દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે કેન્દ્ર સરકારને પિતૃત્વ રજાને સામાજિક સુરક્ષા લાભ તરીકે માન્યતા આપતા કાયદા પર વિચાર કરવા જણાવ્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે બાળકનો ઉછેર એ એકલાની જવાબદારી નથી અને બાળકના વિકાસમાં માતાની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ હોય છે, પરંતુ પિતાની ભૂમિકાને અવગણવી અન્યાયી હશે.સુપ્રીમ કોર્ટે આ ટિપ્પણી દત્તક લેવાના કેસોમાં એક જોગવાઈને રદ કરતા કરી હતી જેમાં ત્રણ મહિનાથી ઓછી ઉંમરના બાળકને કાયદેસર રીતે દત્તક લેતી મહિલાઓને જ પ્રસૂતિ રજા આપવામાં આવતી હતી. આ જોગવાઈને નકારી કાઢતા, કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો કે દત્તક લેતી માતાઓને બાળકની ઉંમર ગમે તે હોય, 12 અઠવાડિયાની પ્રસૂતિ રજા મળવી જોઈએ. પરિવાર અને કાર્યસ્થળમાં લિંગ સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપવું ન્યાયાધીશ જેબી પારડીવાલા અને આર મહાદેવનની બનેલી બેન્ચે એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો કે પિતૃત્વ રજાની જોગવાઈ લિંગ ભૂમિકાઓને તોડવામાં મદદ કરે છે, પિતાને બાળઉછેરમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે, વાલીપણાની સંતુલિત સમજને પ્રોત્સાહન આપે છે અને પરિવાર અને કાર્યસ્થળમાં લિંગ સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપે છે. સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે બાળકના ભાવનાત્મક, શારીરિક અને માનસિક વિકાસમાં માતાની ભૂમિકા નિઃશંકપણે મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ પિતાની સમાન મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાને અવગણવી અપૂર્ણ અને અન્યાયી હશે. બાળકના ઉછેરની સહિયારી જવાબદારી સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે વાલીપણા એ માતા કે પિતા બંનેમાંથી કોઈ એકની એકલી જવાબદારી નથી, પરંતુ એક સહિયારી જવાબદારી છે, જેમાં દરેક માતા-પિતા બાળકના સર્વાંગી વિકાસમાં ફાળો આપે છે. તેણે નોંધ્યું હતું કે સમાજ ઘણીવાર બાળકના જીવનમાં માતાની ભૂમિકાને સૌથી આવશ્યક અને બદલી ન શકાય તેવી માને છે, જ્યારે પિતા, શરૂઆતમાં હાજર હોવા છતાં, તેને ઘનિષ્ઠ અથવા આવશ્યક માનવામાં આવતા નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે પિતાની ભૂમિકા પણ મહત્વપૂર્ણ છે, અને તેને અવગણવી યોગ્ય નથી.