હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે ઈરાનનું મોટું નિવેદન

ઈરાની મંત્રી કહે છે કે જો અમેરિકા હુમલા બંધ કરે તો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરી ખુલશે. વરિષ્ઠ ઈરાની રાજદ્વારી સઈદ ખાતીબઝાદેહે એક કાર્યક્રમ દરમિયાન કહ્યું હતું કે ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા સુરક્ષિત પરિવહન સુનિશ્ચિત કરશે. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકાએ ઈરાન સાથે યુદ્ધ શરૂ કર્યું તે પહેલાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સદીઓથી ખુલ્લું હતું. જોકે, તેમણે કહ્યું કે જો અમેરિકા ખરેખર હુમલા બંધ કરે તો જ હોર્મુઝ ખુલશે. તેઓ કદાચ લેબનોન પર ઇઝરાયલના હુમલાઓનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યા હતા.


ખાતીબઝાદેહે કહ્યું કે ઈરાન આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું પાલન કરશે. જોકે, તેમણે ઉમેર્યું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ નથી અને તેને પાર કરવું અને તેમાંથી સુરક્ષિત માર્ગ ઈરાન અને ઓમાનની સદ્ભાવના પર આધાર રાખે છે. શું સલામત માર્ગનો અર્થ એ છે કે ઈરાન દરેક જહાજ પાસેથી પૈસા વસૂલશે નહીં અથવા તેને ઉડાવી દેવાની ધમકી આપશે નહીં? જવાબમાં, મંત્રીએ કહ્યું કે ઈરાન ઇચ્છે છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ "શાંતિપૂર્ણ" રહે, પરંતુ સલામત માર્ગ બંને પક્ષો માટે જરૂરી છે અને તે યુદ્ધ જહાજો દ્વારા સ્ટ્રેટનો દુરુપયોગ સ્વીકારશે નહીં.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ ઈરાન, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) અને ઓમાન વચ્ચે સ્થિત એક સાંકડો જળમાર્ગ છે. આ સ્ટ્રેટ, તેના સૌથી સાંકડા બિંદુએ લગભગ 21 માઇલ (33 કિમી) લાંબો છે, જે અખાતને ઓમાનના અખાત સાથે જોડે છે, જે તેને એક મહત્વપૂર્ણ વૈશ્વિક શિપિંગ માર્ગ બનાવે છે. તેનો આકાર ડ્રમ જેવો છે, તેથી જ કદાચ તેને સ્ટ્રેટ કહેવામાં આવે છે.

વિશ્વના તેલ અને પ્રવાહી કુદરતી ગેસનો લગભગ 20% હિસ્સો સામાન્ય રીતે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. આ તેલ ફક્ત ઈરાનથી જ નહીં, પરંતુ ઇરાક, કુવૈત, કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત જેવા ખાડી દેશોમાંથી પણ આવે છે. યુએસ એનર્જી ઇન્ફર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (EIA) ના અંદાજ મુજબ, 2025 માં દરરોજ આશરે 20 મિલિયન બેરલ તેલ આ જળમાર્ગમાંથી પસાર થશે, જે વાર્ષિક આશરે $600 બિલિયન (£447 બિલિયન) મૂલ્યના ઉર્જા વેપારનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ઇઝરાયલી અને યુએસ દ્વારા ઇરાન પર હુમલાઓ પછી ગલ્ફ યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યા પછી દરિયાઇ ટ્રાફિકમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.