ગ્રાહક મંચના આદેશોનો અમલ સિવિલ કોર્ટના હુકમનામાની જેમ થશે, ગ્રાહક અધિકારો પર સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો નિર્ણય

સુપ્રીમ કોર્ટે ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, ૧૯૮૬ માં એક મોટી કાનૂની છટકબારી દૂર કરીને ગ્રાહકોને મોટી રાહત આપી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો કે ગ્રાહક ફોરમ ફક્ત વચગાળાના આદેશો જ નહીં, પરંતુ તેના તમામ આદેશો લાગુ કરી શકે છે. ન્યાયાધીશ જેકે મહેશ્વરી અને ન્યાયાધીશ રાજેશ બિંદલની બેન્ચે ચુકાદો આપ્યો કે ૨૦૦૨ ના સુધારામાં ડ્રાફ્ટમાં રહેલી ખામીઓને કારણે, ગ્રાહક ફોરમ દ્વારા પસાર કરાયેલા વચગાળાના આદેશોના અમલીકરણમાં એક અંતર સર્જાયું હતું. પરંતુ હવે કાનૂની અર્થઘટનના સિદ્ધાંતોનો ઉપયોગ કરીને, સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ૧૫ માર્ચ, ૨૦૦૩ થી ૨૦ જુલાઈ, ૨૦૨૦ વચ્ચે પસાર કરાયેલા તમામ આદેશો સિવિલ કોર્ટના હુકમનામાની જેમ લાગુ થશે. સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ (CPA) માં 2002 ના સુધારાએ "દરેક આદેશ" શબ્દોને "વચગાળાનો આદેશ" થી બદલીને ગ્રાહક ફોરમની સત્તાઓને ખોટી રીતે મર્યાદિત કરી હતી. આનાથી ગ્રાહક ફોરમ માટે તેના અંતિમ નિર્ણયો લાગુ કરવાનું અશક્ય બન્યું. શુક્રવારે, કોર્ટે કહ્યું કે આ ખામીએ ગ્રાહકોને અર્થપૂર્ણ ન્યાયથી વંચિત રાખ્યા છે. કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો કે 1986 ના કાયદાની કલમ 25 ને "કોઈપણ આદેશ" ના અમલીકરણની મંજૂરી આપતી તરીકે વાંચવી જોઈએ, જેનાથી કાયદાની મૂળ સ્થિતિ પુનઃસ્થાપિત થાય છે. "ગ્રાહકોને એવું લાગવું જોઈએ કે તેમને ફક્ત કાગળ પર નહીં પણ વાસ્તવિકતામાં ન્યાય મળ્યો છે," સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે ભાર મૂક્યો કે ગ્રાહક મંચના આદેશોને નાગરિક કાર્યવાહી સંહિતા હેઠળ નાગરિક અદાલતોના આદેશોની જેમ લાગુ કરવા જોઈએ. આ કેસ પુણે સ્થિત પામ ગ્રોવ્સ કોઓપરેટિવ હાઉસિંગ સોસાયટીના ફ્લેટ ખરીદદારો સાથે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિવાદ સાથે સંબંધિત છે. જિલ્લા ગ્રાહક ફોરમે 2007 માં બિલ્ડરને સોસાયટીની તરફેણમાં કન્વેયન્સ ડીડ કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો, પરંતુ હાઇકોર્ટે 2002 ના સુધારાને ટાંકીને આદેશને રદ કર્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે હવે તે ચુકાદાઓને રદ કર્યા છે અને કહ્યું છે કે આવી અમલ અરજીઓ ખરેખર જાળવવા યોગ્ય છે.